Uroloji ultrasəs müayinəsi (USM)

Uroloji ultrasəs müayinəsi (USM)

Uroloji ultrasəs müayinəsi sidik kisəsinin və kişilərdə prostat vəzinin struktur vəziyyətini qiymətləndirməyə imkan verən qeyri-invaziv görüntüləmə üsuludur. Klinik göstəriş olduqda sidik ifrazından sonra sidik kisəsində qalan sidiyin həcmi də ölçülə bilər. Müayinə zamanı sidik kisəsinin doluluğu, divarının görünüşü və USM ilə görünə bilən struktur dəyişikliklər qiymətləndirilir. Kişilərdə prostat vəzinin ölçüsü, həcmi və ultrasəs xüsusiyyətləri araşdırıla bilər. Sidik ifrazından sonra təkrar USM aparılaraq qalıq sidik həcmi müəyyən edilə bilər. Ultrasəs müayinəsində ionlaşdırıcı şüalanmadan istifadə edilmir. USM prostat və sidik kisəsinin struktur qiymətləndirilməsinə kömək edir, lakin bütün uroloji xəstəlikləri təkbaşına təsdiq və ya istisna etmir. Nəticələr klinik məlumatlar, laborator analizlər və zərurət olduqda digər müayinələrlə birlikdə qiymətləndirilməlidir.

Nə zaman müraciət etməli?

• Tez-tez sidiyə getmə
• Sidiyə başlamaqda çətinlik
• Sidik axınının zəifləməsi və ya kəsilməsi
• Sidik kisəsinin tam boşalmaması hissi
• Gecələr tez-tez sidiyə qalxma
• Sidik ifrazı ilə bağlı digər şikayətlər
• Sidikdə qan aşkarlanması
• Sidik kisəsində struktur dəyişikliyə şübhə
• Prostat vəzinin ölçü və strukturunun qiymətləndirilməsi
• Prostat böyüməsinə dair klinik şübhənin qiymətləndirilməsi
• Sidik ifrazından sonra qalıq sidik həcminin ölçülməsi
• Əvvəllər aşkarlanmış uroloji dəyişikliklərin dinamik izlənməsi
• Həkim tövsiyəsi ilə uroloji sistemin ultrasəs qiymətləndirilməsi

Kimə lazımdır?

Tez-tez sidiyə getmə, sidik axınının zəifləməsi, sidiyə başlamaqda çətinlik, sidik kisəsinin tam boşalmaması hissi və digər sidik ifrazı şikayətləri olan; prostat vəzinin və ya sidik kisəsinin struktur qiymətləndirilməsi, qalıq sidik həcminin ölçülməsi və ya əvvəldən məlum dəyişikliklərin izlənməsi tələb olunan pasiyentlərə uroloji USM həkim tərəfindən tövsiyə edilə bilər.

Müayinə necə aparılır?

İlkin müayinə adətən dolu sidik kisəsi ilə aparılır. Pasiyent arxası üstə uzanır, aşağı qarın nahiyəsinə ultrasəs geli çəkilir və prob vasitəsilə sidik kisəsi, kişilərdə isə prostat vəzi qiymətləndirilir. Qalıq sidik həcminin ölçülməsi tələb olunarsa, pasiyent sidik kisəsini boşaltdıqdan sonra təkrar USM aparılır və sidik kisəsində qalan sidiyin təxmini həcmi hesablanır. Müayinə qeyri-invazivdir və adətən ağrısız keçir.

Hazırlıq

Sidik kisəsinin qiymətləndirilməsi üçün müayinə zamanı onun dolu olması tələb olunur. Adətən qəbuldan təxminən 1 saat əvvəl 0,5–1 litr su içmək və müayinəyədək sidiyə getməmək tövsiyə olunur. Qalıq sidik həcmi ölçüləcəksə, ilkin qiymətləndirmədən sonra sidik kisəsini boşaltmağınız və daha sonra təkrar USM aparılması istəniləcək. Qəbuldan əvvəl verilən fərdi hazırlıq təlimatına əməl edin.

Nəticə necə verilir?

Müayinə zamanı əldə edilən görüntülər və ölçmələr qiymətləndirilir və nəticə yazılı rəy şəklində təqdim olunur. Sidik kisəsinin görünüşü, kişilərdə prostat vəzinin ölçüsü və həcmi, həmçinin göstəriş olduqda sidik ifrazından sonrakı qalıq sidik həcmi qeyd edilir. Aşkarlanan dəyişikliklər pasiyentə izah olunur. Zərurət olduqda uroloq konsultasiyası, sidik və qan analizləri və ya əlavə müayinələr tövsiyə oluna bilər.

Təhlükəsizlik və məhdudiyyətlər

Ultrasəs müayinəsində ionlaşdırıcı şüalanmadan istifadə edilmir və müayinə qeyri-invazivdir. Bununla yanaşı, USM əsasən struktur məlumat verir və bütün uroloji xəstəlikləri aşkar etmir. Prostatın ölçüsü və ultrasəs görünüşü onun funksiyası və ya bədxassəli prosesin olub-olmaması barədə təkbaşına qəti nəticə vermir. Klinik vəziyyətdən asılı olaraq sidik və qan analizləri, PSA testi, uroloq konsultasiyası, MRT və ya digər müayinələr tələb oluna bilər.

Nə vaxt təcili müraciət etməli?

Sidiyə gedə bilməmək, aşağı qarında güclü ağrı və gərginlik, sidikdə çox miqdarda görünən qan və ya laxtalar, yüksək hərarət və titrəmə ilə müşayiət olunan sidik yolları şikayətləri olduqda planlı USM qəbulunu gözləmədən təcili tibbi qiymətləndirmə üçün müraciət edin.

Müayinə üzrə suallar