Sual/Cavab
Ultrasəs müayinəsi və qəbul prosesi ilə bağlı ən çox verilən suallar.
USM müayinəsi ağrılıdırmı?
Xeyr. Ultrasəs müayinəsi adətən ağrısız və qeyri-invazivdir. Müayinə zamanı dəriyə xüsusi gel çəkilir və ultrasəs probu müayinə olunan nahiyə üzərində hərəkət etdirilir. Ağrılı və ya həssas nahiyənin qiymətləndirilməsi zamanı probun yüngül təzyiqi qısa müddətli narahatlıq yarada bilər.
Müayinəyə necə hazırlaşmalıyam?
Hazırlıq müayinənin növündən asılıdır. Bəzi ultrasəs müayinələri xüsusi hazırlıq tələb etmir, bəzilərində isə 3-4 saat qida, su qəbul etməmək və ya sidik kisəsinin dolu olması tələb oluna bilər. Qəbula yazılarkən sizə konkret müayinə üçün uyğun hazırlıq qaydası bildiriləcək.
USM nə qədər davam edir?
Müayinələrin müddəti müayinə aparan orqana və yaranan dəyişikliyə əsasən dəyişir. Əksəriyyəti təxminən 10–30 dəqiqə davam edir. Detallı hamiləlik - doppler müayinəsi, ayaqların doppler müayinəsi və daha geniş qiymətləndirmə tələb edən müayinələr daha uzun çəkə bilər. Müddət müayinənin növündən, qiymətləndirilən strukturlardan və klinik vəziyyətdən asılıdır.
Nəticəni nə vaxt alacağam?
Müayinə zamanı əldə edilən görüntülər həkim tərəfindən qiymətləndirilir və nəticə yazılı rəy şəklində təqdim olunur. Aşkarlanan dəyişikliklər və onların nə ifadə edə biləcəyi pasiyentə aydın şəkildə izah edilir. Əlavə müayinə və ya mütəxəssis konsultasiyası lazım olarsa, bu barədə də məlumat verilir.
USM-də şüalanma varmı?
Xeyr. Ultrasəs müayinəsində ionlaşdırıcı şüalanmadan istifadə edilmir. Görüntülər yüksək tezlikli səs dalğaları vasitəsilə əldə olunur. Bu xüsusiyyətinə görə USM bir çox klinik vəziyyətdə, o cümlədən hamiləlik və pediatrik müayinələrdə geniş istifadə olunur.
Hamiləlikdə USM təhlükəsizdirmi?
Diaqnostik ultrasəs ionlaşdırıcı şüalanmadan istifadə etmir və hamiləliyin qiymətləndirilməsində geniş tətbiq olunur. Müayinə tibbi məqsədlə, hamiləlik həftəsinə və klinik göstərişə uyğun aparılır. USM dölün inkişafı haqqında mühüm məlumat versə də, bütün genetik, xromosom və struktur anomaliyalarını aşkar etmir.
Əvvəlki analiz və müayinə nəticələrini gətirməliyəm?
Bəli, varsa əvvəlki USM nəticələrinizi və müayinə ilə əlaqəli analiz, KT, MRT, mamoqrafiya və digər tibbi sənədləri gətirməyiniz faydalıdır. Əvvəlki nəticələrlə müqayisə dəyişikliklərin zaman ərzində necə inkişaf etdiyini qiymətləndirməyə kömək edə bilər.
Ac gəlmək və ya su içmək nə vaxt lazımdır?
Bu, aparılacaq ultrasəs müayinəsindən asılıdır. Qarın boşluğunun bəzi müayinələri üçün bir neçə saat qida qəbul etməmək, sidik kisəsi və kiçik çanağın bəzi müayinələri üçün isə sidik kisəsinin dolu olması tələb oluna bilər. Konkret hazırlıq qaydasını qəbuldan əvvəl dəqiqləşdirmək tövsiyə olunur.
Transvaginal USM necə aparılır?
Transvaginal USM kiçik çanaq orqanlarının daha yaxından qiymətləndirilməsi üçün istifadə olunan ultrasəs üsuludur. Xüsusi ultrasəs probuna qoruyucu örtük və gel tətbiq edilir və prob ehtiyatla vaginaya daxil edilir. Müayinənin məqsədi və aparılma qaydası əvvəlcədən izah olunur. Müayinə adətən ağrılı olmur, lakin qısa müddətli narahatlıq yarana bilər.
Uşaqlar üçün USM zamanı xüsusi hazırlıq varmı?
Hazırlıq uşağın yaşından və aparılacaq müayinədən asılıdır. Neyrosonoqrafiya və bəzi digər pediatrik USM-lər xüsusi hazırlıq tələb etməyə bilər, qarın boşluğu və sidik sistemi müayinələrində isə fərqli hazırlıq qaydaları ola bilər. Qəbula yazılarkən uşağın yaşı və müayinənin növünə uyğun məlumat veriləcək.
Müayinəyə nə geyinmək daha rahatdır?
Müayinə ediləcək nahiyəyə rahat çıxış verən, asanlıqla açılıb-geyinilən rahat geyim seçmək məqsədəuyğundur. Boyun nahiyəsi müayinə olunacaqsa zinət əşyalarının, xüsusilə boyunbağının çıxarılması istənilə bilər.
USM müayinəsini təkrar etmək olarmı?
Bəli. Ultrasəs müayinəsində ionlaşdırıcı şüalanmadan istifadə olunmadığı üçün klinik ehtiyac olduqda təkrar müayinə aparıla bilər. Təkrar USM-in vaxtı və tezliyi xəstəliyə, əvvəlki nəticələrə və həkimin izləmə planına uyğun müəyyən edilir.
Hansı USM müayinəsinin mənə lazım olduğunu bilmirəmsə, nə etməliyəm?
Hansı müayinənin uyğun olduğu şikayətlərinizdən və klinik vəziyyətdən asılıdır. Qəbula yazılarkən şikayətinizi qısa şəkildə bildirə bilərsiniz. Zərurət olduqda uyğun müayinənin seçilməsi üçün sizi müvafiq ixtisas həkiminin konsultasiyasına yönləndirmək lazım gələ bilər.
USM nəticəsi diaqnoz qoymaq üçün kifayətdirmi?
Hər zaman deyil. Ultrasəs görüntüləmə müayinəsidir və əldə edilən nəticələr pasiyentin şikayətləri, klinik müayinəsi və zərurət olduqda laborator və digər görüntüləmə nəticələri ilə birlikdə qiymətləndirilir. Bəzi hallarda dəqiq diaqnoz üçün əlavə müayinə və ya mütəxəssis konsultasiyası tələb oluna bilər.
USM bütün xəstəlikləri göstərə bilərmi?
Xeyr. Ultrasəs bir çox orqan və strukturun qiymətləndirilməsində yüksək informativ görüntüləmə üsuludur, lakin imkanları müayinə olunan nahiyədən və klinik vəziyyətdən asılıdır. Bəzi xəstəlik və dəyişikliklərin qiymətləndirilməsi üçün KT, MRT, rentgen, laborator analizlər və ya digər müayinələr tələb oluna bilər.
Doppler USM adi USM-dən nə ilə fərqlənir?
Adi ultrasəs müayinəsi dediyiniz B mode USM əsasən orqan və toxumaların strukturunu, ölçülərini, anadangəlmə patologiyalarını qiymətləndirir. Doppler texnologiyası isə orqanın qan dövranına, qanlanmasına ,qan damarlarında qan axınının istiqaməti və xüsusiyyətləri haqqında əlavə məlumat verir. Müayinənin məqsədindən asılı olaraq standart USM və Doppler birlikdə istifadə edilə bilər.
USM müayinəsinə həkim göndərişi olmadan gəlmək olar?
Bəli, sizi narahat edən problemi aşkarlamaq üçün müraciət edə bilərsiniz.
Menstruasiya zamanı ginekoloji USM etdirmək olarmı?
Bəli, zərurət olduqda ginekoloji USM menstruasiya zamanı da aparıla bilər. Endometrium daxili patologiyaların, polipin istisnası məqsədi ilə , yumurtalıqlarda olan kistaların funksional və ya patoloji olmasın aydınlaşdırmaq məqsədi ilə mens siklin 5-8 ci günü, dominant follekulun olması, endometrium qalınlığı məqsədi ilər 11-16cı günlər, bəzi ginekoloji vəziyyətlərin qiymətləndirilməsi üçün menstrual siklin müəyyən mərhələsi daha uyğun ola bilər. Təcili və ya klinik cəhətdən vacib şikayət olduqda isə müayinə yalnız siklin müəyyən gününü gözləmək üçün təxirə salınmamalıdır.
Süd vəzi USM-si üçün menstrual siklin müəyyən gününü gözləmək lazımdır?
Bəli. Süd vəzilərinin ultrasəs müayinəsi menstrual siklin 8 - 18 ci günü aparılmalıdır.
Dərmanlarımı USM-dən əvvəl dayandırmalıyam?
Adətən xeyr. Daimi istifadə etdiyiniz dərmanları yalnız ultrasəs müayinəsinə görə özbaşına dayandırmayın. Müayinənin növünə və sağlamlıq vəziyyətinizə görə xüsusi göstəriş varsa, bu barədə qəbuldan əvvəl məlumat veriləcək.
USM zamanı müşayiətçi yanımda ola bilərmi?
Əgər sizin onun köməyinə ehtiyacınız yoxdursa, xeyir. İstisna olaraq uşaqların müayinəsində valideynin yanında olması adətən faydalıdır və həmcinin hamilələrdə sonda 3D 4D müayinə zamanı yaxınlardan iştirak edə bilər.
Hansı hallarda planlı USM qəbulunu gözləməməliyəm?
Qəfil və güclü ağrı, huşun itməsi, ciddi nəfəs darlığı, çox qanaxma, qəfil başlayan güclü xaya ağrısı, sidiyə gedə bilməmək və ya sürətlə ağırlaşan digər vəziyyətlərdə planlı USM qəbulunu gözləmək düzgün deyil. Belə hallarda təcili tibbi qiymətləndirmə üçün müraciət etmək lazımdır.
Axtarışınıza uyğun sual tapılmadı.