Süd vəzilərinin ultrasəs müayinəsi (USM)
Süd vəzilərinin ultrasəs müayinəsi döş toxumasının və burada aşkarlanan struktur dəyişikliklərin qiymətləndirilməsi üçün istifadə olunan qeyri-invaziv görüntüləmə üsuludur. Müayinə palpasiya zamanı hiss edilən kütlələrin, kistaların və digər dəyişikliklərin qiymətləndirilməsinə kömək edir. Aşkarlanan törəmənin maye tərkibli, solid və ya qarışıq xarakterli olması, ölçüsü, forması, sərhədləri və digər ultrasəs xüsusiyyətləri qiymətləndirilə bilər. Ehtiyac olduqda qoltuqaltı nahiyə və regional limfa düyünləri də müayinə olunur. Ultrasəs müayinəsində ionlaşdırıcı şüalanmadan istifadə edilmir. Süd vəzi USM-si klinik vəziyyətdən asılı olaraq mamoqrafiya, MRT və digər müayinələri tamamlayan görüntüləmə üsulu kimi istifadə edilə bilər və bütün süd vəzi xəstəliklərini təkbaşına istisna etmir.
Nə zaman müraciət etməli?
- Süd vəzisində hiss edilən kütlə və ya bərklik
- Süd vəzisində lokal ağrı və ya narahatlıq
- Süd vəzisində və ya qoltuqaltı nahiyədə aşkarlanan dəyişiklik
- Kista və digər struktur dəyişikliklərə şübhə
- Əvvəllər aşkarlanmış kista və ya digər dəyişikliklərin dinamik izlənməsi
- Mamoqrafiya və ya digər görüntüləmə müayinəsində aşkarlanmış dəyişikliyin əlavə qiymətləndirilməsi
- Həkim tövsiyəsi ilə süd vəzi toxumasının qiymətləndirilməsi
Kimə lazımdır?
Süd vəzisində kütlə, bərklik, lokal ağrı və ya digər dəyişiklik hiss edən; klinik müayinə, mamoqrafiya və ya başqa görüntüləmə üsulunda dəyişiklik aşkarlanan; əvvəldən məlum kista və digər struktur dəyişikliklərin izlənməsi tələb olunan pasiyentlərə süd vəzi USM-si həkim tərəfindən tövsiyə edilə bilər.
Müayinə necə aparılır?
Pasiyent müayinə masasında arxası üstə uzanır və qiymətləndirilən tərəfdən asılı olaraq qolunu başının üzərinə qaldırması istənilə bilər. Süd vəzi dərisinə xüsusi ultrasəs geli çəkilir və prob müxtəlif istiqamətlərdə hərəkət etdirilərək süd vəzi toxuması sistemli şəkildə qiymətləndirilir. Ehtiyac olduqda qoltuqaltı nahiyə və regional limfa düyünləri də müayinə edilir. Müayinə qeyri-invazivdir və adətən ağrısız keçir.
Hazırlıq
Xüsusi hazırlıq tələb olunmur. Müayinə menstrual siklin müxtəlif mərhələlərində aparıla bilər. Əvvəlki süd vəzi USM, mamoqrafiya, MRT və biopsiya nəticələriniz varsa, müqayisəli qiymətləndirmə üçün özünüzlə gətirməyiniz tövsiyə olunur.
Nəticə necə verilir?
Müayinə zamanı əldə edilən görüntülər qiymətləndirilir və nəticə yazılı rəy şəklində təqdim olunur. Aşkarlanan dəyişikliklərin yerləşməsi, ölçüsü və əsas ultrasəs xüsusiyyətləri qeyd edilir. Uyğun hallarda nəticənin qiymətləndirilməsində BI-RADS kateqoriyasından istifadə oluna bilər. Nəticədən asılı olaraq dinamik müşahidə, əlavə görüntüləmə, mamoloq konsultasiyası və ya biopsiya tövsiyə edilə bilər.
Təhlükəsizlik və məhdudiyyətlər
Ultrasəs müayinəsində ionlaşdırıcı şüalanmadan istifadə edilmir və müayinə qeyri-invazivdir. Bununla yanaşı, süd vəzi USM-si bütün dəyişiklikləri aşkar etmir və klinik vəziyyətdən asılı olaraq mamoqrafiyanı və ya digər görüntüləmə üsullarını əvəz etmir. Ultrasəs görünüşü dəyişiklik haqqında mühüm məlumat versə də, bəzi hallarda onun xarakterinin dəqiq müəyyənləşdirilməsi üçün əlavə görüntüləmə və ya biopsiya tələb oluna bilər.
Nə vaxt təcili müraciət etməli?
Süd vəzisində yeni yaranmış və ya sürətlə böyüyən kütlə, dəridə nəzərəçarpacaq dəyişiklik və ya içəri çəkilmə, məmə ucundan qanlı ifrazat, yaxud qoltuqaltında yeni kütlə hiss etdikdə tibbi qiymətləndirməni gecikdirməyin. Süd vəzisində güclü ağrı, qızartı və şişkinlik yüksək hərarət və ümumi vəziyyətin pisləşməsi ilə müşayiət olunarsa, təcili tibbi qiymətləndirmə tələb oluna bilər.
Müayinə üzrə suallar
Süd vəzilərinin USM-si nəyi göstərir?
USM süd vəzi toxumasını və burada aşkarlanan kista, solid törəmə və digər struktur dəyişiklikləri qiymətləndirməyə imkan verir. Ehtiyac olduqda qoltuqaltı nahiyə və limfa düyünləri də qiymətləndirilə bilər.
Süd vəzi USM-si ağrılıdır?
Xeyr. Müayinə qeyri-invazivdir və adətən ağrısız keçir. Həssas nahiyəyə probla təzyiq zamanı qısa müddətli narahatlıq hiss edilə bilər.
USM üçün menstrual siklin müəyyən gününü gözləmək lazımdır?
Adətən xeyr. Süd vəzi USM-si klinik ehtiyac olduqda siklin müxtəlif mərhələlərində aparıla bilər. Şikayət və ya yeni kütlə olduqda müayinəni yalnız siklin müəyyən gününü gözləmək üçün təxirə salmayın.
Süd vəzi USM-si mamoqrafiyanı əvəz edirmi?
Hər zaman yox. USM və mamoqrafiya fərqli görüntüləmə üsullarıdır və klinik vəziyyətdən asılı olaraq bir-birini tamamlaya bilər. Uyğun müayinə üsulu yaş, simptomlar və digər risk amilləri nəzərə alınaraq müəyyən edilir.
USM-də aşkarlanan kütlənin xoşxassəli olduğu dəqiq müəyyən edilirmi?
Ultrasəs xüsusiyyətləri dəyişiklik haqqında mühüm məlumat verir, lakin bəzi hallarda qəti qiymətləndirmə üçün əlavə görüntüləmə və ya biopsiya tələb oluna bilər.
Süd vəzi USM-sində şüalanma varmı?
Xeyr. Ultrasəs müayinəsində ionlaşdırıcı şüalanmadan istifadə edilmir.
Müayinə nə qədər davam edir?
Süd vəzilərinin ultrasəs müayinəsi adətən 20–30 dəqiqə davam edir. Müddət qiymətləndirmənin həcmindən asılı olaraq dəyişə bilər.
Əvvəlki nəticələri gətirmək lazımdır?
Bəli. Əvvəlki USM, mamoqrafiya, MRT və biopsiya nəticələri varsa, onları gətirmək dəyişikliklərin müqayisəli və dinamik qiymətləndirilməsi üçün faydalıdır.