Ginekoloji ultrasəs müayinəsi (USM)
Ginekoloji ultrasəs müayinəsi uşaqlığın, endometriumun, yumurtalıqların və digər kiçik çanaq strukturlarının vəziyyətini qiymətləndirməyə imkan verən görüntüləmə üsuludur. Müayinə klinik vəziyyətdən və məqsəddən asılı olaraq transabdominal və ya transvaginal üsulla aparıla bilər. USM uşaqlığın ölçüsü və quruluşunun, endometriumun və yumurtalıqların qiymətləndirilməsinə, mioma, yumurtalıq kistaları və digər struktur dəyişikliklərin aşkarlanmasına və dinamik müşahidəsinə kömək edir. Çanaq ağrısı, qeyri-adi vaginal qanaxma, menstrual pozuntular və bəzi reproduktiv problemlərin araşdırılmasında da istifadə oluna bilər. Ultrasəs müayinəsində ionlaşdırıcı şüalanmadan istifadə edilmir. Müayinənin nəticəsi pasiyentin şikayətləri, klinik məlumatları və zərurət olduqda laborator və digər müayinələrin nəticələri ilə birlikdə qiymətləndirilməlidir.
Nə zaman müraciət etməli?
- Aşağı qarın və kiçik çanaq nahiyəsində ağrı və ya diskomfort
- Menstrual sikldə dəyişikliklər və nizamsız menstruasiya
- Qeyri-adi, uzunmüddətli və ya çox vaginal qanaxma
- Menopauzadan sonra vaginal qanaxmanın araşdırılması
- Uşaqlıq miomasına şübhə və ya məlum miomaların izlənməsi
- Yumurtalıq kistası və digər adneksal dəyişikliklərə şübhə
- Uşaqlıq və yumurtalıqların strukturunun qiymətləndirilməsi
- Endometriumun qiymətləndirilməsi
- Sonsuzluğun araşdırılması zamanı görüntüləmə
- Əvvəl aşkarlanmış ginekoloji dəyişikliklərin dinamik izlənməsi
- Həkim tövsiyəsi ilə kiçik çanaq orqanlarının qiymətləndirilməsi
Kimə lazımdır?
Çanaq və aşağı qarın nahiyəsində ağrı, menstrual sikldə dəyişiklik, qeyri-adi vaginal qanaxma və ya digər ginekoloji şikayətləri olan; mioma, yumurtalıq kistası və digər struktur dəyişikliklərdən şübhələnilən; reproduktiv problemlərin araşdırılması və ya əvvəldən məlum dəyişikliklərin dinamik izlənməsi tələb olunan pasiyentlərə həkim tərəfindən tövsiyə edilə bilər.
Müayinə necə aparılır?
Transabdominal müayinədə pasiyent arxası üstə uzanır, aşağı qarın nahiyəsinə ultrasəs geli çəkilir və prob dəri üzərində hərəkət etdirilərək kiçik çanaq orqanları qiymətləndirilir. Transvaginal müayinədə xüsusi ultrasəs probuna qoruyucu örtük və gel tətbiq edilir, sonra prob ehtiyatla vaginaya daxil edilərək uşaqlıq, endometrium və yumurtalıqlar daha yaxın məsafədən qiymətləndirilir. Müayinə üsulu klinik göstərişə və pasiyentin vəziyyətinə uyğun seçilir.
Hazırlıq
Hazırlıq müayinə üsulundan asılıdır. Transabdominal USM zamanı kiçik çanaq orqanlarının daha yaxşı görüntülənməsi üçün sidik kisəsinin dolu olması tələb oluna bilər; buna görə müayinədən əvvəl müəyyən miqdarda su içmək və sidiyə getməmək istənilə bilər. Transvaginal USM isə adətən sidik kisəsi boşaldıldıqdan sonra aparılır. Qəbuldan əvvəl sizə verilən fərdi hazırlıq təlimatına əməl edin.
Nəticə necə verilir?
Müayinə zamanı əldə edilən görüntülər qiymətləndirilir və nəticə yazılı rəy şəklində təqdim olunur. Aşkarlanan struktur dəyişikliklər pasiyentə aydın şəkildə izah edilir. Klinik vəziyyətdən asılı olaraq ginekoloq konsultasiyası, laborator analizlər, təkrar USM və ya əlavə görüntüləmə müayinələri tövsiyə oluna bilər.
Təhlükəsizlik və məhdudiyyətlər
Ultrasəs müayinəsində ionlaşdırıcı şüalanmadan istifadə edilmir və standart diaqnostik USM-in insanlarda məlum zərərli təsiri göstərilməyib. Transvaginal müayinə zamanı yüngül və qısa müddətli narahatlıq yarana bilər. USM bütün ginekoloji xəstəlikləri qəti şəkildə təsdiq və ya istisna etmir; klinik vəziyyətdən asılı olaraq laborator analizlər, MRT və digər müayinələr tələb oluna bilər.
Nə vaxt təcili müraciət etməli?
Qəfil və güclü çanaq və ya aşağı qarın ağrısı, huşun itməsi və ya güclü halsızlıq, çox vaginal qanaxma, hamiləlik ehtimalı ilə birlikdə ağrı və ya qanaxma, yaxud sürətlə ağırlaşan vəziyyət olduqda planlı USM qəbulunu gözləmədən təcili tibbi yardım üçün müraciət edin.
Müayinə üzrə suallar
Ginekoloji USM nəyi göstərir?
Müayinə uşaqlığın, endometriumun, yumurtalıqların və digər kiçik çanaq strukturlarının qiymətləndirilməsinə imkan verir. Mioma, kista və digər struktur dəyişikliklərin aşkarlanmasına və izlənməsinə kömək edə bilər.
Ginekoloji USM necə aparılır?
Müayinə klinik məqsəddən asılı olaraq transabdominal və ya transvaginal üsulla aparıla bilər. Uyğun üsul pasiyentin vəziyyəti nəzərə alınaraq seçilir.
Transvaginal USM ağrılıdır?
Müayinə adətən ağrılı olmur, lakin bəzi pasiyentlərdə yüngül və qısa müddətli narahatlıq yarana bilər. Ağrı hiss etdiyiniz halda bunu müayinəni aparan həkimə bildirin.
Müayinəyə dolu sidik kisəsi ilə gəlmək lazımdır?
Transabdominal USM üçün sidik kisəsinin dolu olması tələb oluna bilər. Transvaginal müayinə isə adətən sidik kisəsi boşaldıldıqdan sonra aparılır.
Ginekoloji USM-də şüalanma varmı?
Xeyr. Ultrasəs müayinəsində ionlaşdırıcı şüalanmadan istifadə olunmur.
Müayinə nə qədər davam edir?
Ginekoloji ultrasəs müayinəsi adətən 20–30 dəqiqə davam edir. Müddət müayinənin üsulundan və qiymətləndirmənin həcmindən asılı olaraq dəyişə bilər.
Əvvəlki USM nəticələrini gətirmək lazımdır?
Əvvəlki nəticələriniz varsa, onları gətirməyiniz faydalıdır. Bu, əvvəl aşkarlanmış dəyişikliklərin müqayisəli və dinamik qiymətləndirilməsinə kömək edir.
USM nəticəsi diaqnoz üçün kifayətdirmi?
Hər zaman deyil. USM görüntüləmə müayinəsidir və nəticə klinik məlumatlarla birlikdə qiymətləndirilir. Zərurət olduqda əlavə analiz və ya müayinələr tələb oluna bilər.